logoArea

‘Begrip kweken is net als vissen vangen: je moet mensen geduldig één voor één voor je winnen’

Vrijdag 11 februari 2011 vindt de tweede dialoogbijeenkomst over homoseksualiteit bij de Ghanese koepelorganisatie Recogin plaats. Omdat een eerdere dialoog erg succesvol was, wilden de deelnemers op deze avond graag kennismaken met Afrikaanse homoseksuelen, juist omdat geen van hen dat eigenlijk eerder ooit had gedaan. Zo´n 22 aanwezigen vanuit Recogin en een aantal homo- en biseksuelen van de African Gay Youth Foundation gaan daarom deze avond met elkaar in gesprek: dit blijkt niet even makkelijk voor iedereen maar uiteindelijk wel heel bijzonder.

‘Bij Afrikanen hier in Nederland heeft de tijd een beetje stilgestaan’

Michael, een homoseksuele man uit Kenia, begint de dialoog met het vertellen van hoe hij 10 jaar geleden naar Nederland kwam omdat homoseksualiteit hier meer geaccepteerd was dan in Afrika. Maar in de Afrikaanse gemeenschap in Amsterdam is er nog niet zoveel openheid, terwijl er ondertussen steeds meer openheid komt in Afrika zelf en daar langzamerhand echte gay-communities ontstaan.
Dialoogbegeleider Nourideen bevestigt dit beeld: ‘De mensen die 30 jaar geleden uit Ghana hiernaartoe zijn gekomen hebben nog steeds de traditionele opvattingen van toen in hun hoofd. Ze gaan niet mee met de ontwikkelingen die momenteel in Ghana gaande zijn. Het is een kwestie van immigratie: hetzelfde heb je met Nederlanders die decennia terug geëmigreerd zijn naar Canada en nog steeds klompen dragen.’

‘Waarom moet het allemaal zo open en bloot?’
Een onderwerp dat snel aan de orde komt zijn de vooroordelen die deelnemers over homo’s hebben: ‘Ik heb geen problemen met homoseksualiteit maar ik hou niet van dat excentrieke gedrag, zoals bijvoorbeeld op de Gay Pride.’ Dialoogbegeleider Nourideen legt uit dat er net als onder hetero’s, ook onder homoseksuelen veel diversiteit is, en niet elke homo houdt ervan om in z’n string op een boot te staan. De biseksuele Thomas legt uit: ‘Ik stel mijzelf niet zo bloot maar ik begrijp mijn vrienden die dat wel doen heel goed. Want als een zwarte homo voel je je gediscrimineerd en soms wil je voor één dag even uit de band springen.’ Toch lijkt dat voor de meeste deelnemers nog een ‘brug te ver’.

‘Is homoseksualiteit aangeboren of aangeleerd?’
Voor de meeste deelnemers is het de eerste keer dat ze een openlijke homo- of biseksueel ontmoeten, en velen hebben vragen over hoe het kan dat iemand homo wordt. ‘Kunnen mannen homo worden als ze vaak bedrogen zijn door vrouwen?’ ‘Zorgt voorlichting op school ervoor dat onze kinderen sneller homo worden?’ ‘Die Afrikaanse jongens die tegen betaling seks hebben met blanke mannelijke toeristen die naar Afrika komen: zijn dat echte homo’s of doen ze het voor het geld?’
Vragen over of homoseksualiteit is aangeboren of aangeleerd, raken een gevoelige snaar bij de homoseksuele Micheal: ‘Zowel zwart áls homo zijn is het moeilijkste dat er is: waarom zou ik dan niet gewoon hetero zijn als ik de keuze had? Er zijn zoveel homo’s die zelfmoord plegen en daar hebben jullie dus ook schuld aan!’ De Ghanezen proberen Micheal uit te leggen dat ze naar de dialoog zijn gekomen om homoseksualiteit te begrijpen, en dit zijn nou eenmaal vragen die spelen binnen de gemeenschap. Een man die in Ghana een visser was, legt uit: ‘Bij het vissen moet je geduldig zijn om een vis te kunnen vangen. En zo moet je ook omgaan met iedereen binnen deze gemeenschap, je moet ze één voor één voor je winnen.’
De biseksuele deelnemers proberen de onbeantwoorde vragen te illustreren met persoonlijke verhalen. Zo vertelt de Nigeriaanse Jacob dat hij vaak depressief is geweest vanwege zijn biseksualiteit: ‘Ik ben de enige zoon binnen mijn gezin. Zij willen graag dat ik trouw en kinderen krijg, omdat ik de plicht heb om mijn vader’s naam over te dragen op de volgende generatie.’ En Thomas vertelt over een homoseksuele vriend die wel getrouwd is met een vrouw, uit respect voor zijn familie. Maar hij gaat er echt onder door en worstelt met zelfmoordneigingen.

‘Ik wist niet dat échte homo’s zoveel te lijden hadden’
Door de persoonlijke verhalen van de biseksuele deelnemers begint bij Ghanezen het besef te groeien dat je niet zomaar homo wordt, maar dat die keuze grote consequenties heeft, zeker binnen de Afrikaanse cultuur. Toch komt er ook sterk naar voren dat men in een dialoog van beide kanten geduld, respect en begrip moet tonen, ook de homoseksuele deelnemers. Voor iemand als Micheal was het zeer frustrerend en vermoeiend om keer op keer met al die vooroordelen en onwetendheid te worden geconfronteerd. Dialoogbegeleider Nouredin: ‘Maar uiteindelijk heeft hij het belang van de dialoog ingezien. Ik zei ook tegen hem; ‘Jij kwam hier eerst ook met vooroordelen, en snapt nu dat je begrip niet zomaar kan afdwingen. Je moet geduldig zijn om ook naar de ander te luisteren om zo vooroordelen weg te kunnen halen.’

De bijeenkomst werd georganiseerd door Recogin in samenwerking met De Dialoog / Humanistisch Verbond. De wereldomroep deed verslag van de avond. Ook in de nieuwsbrief van Recogin werd aandacht besteed aan de bijeenkomst.