logoArea

Docentenbijeenkomst: ‘In Doetinchem zeggen leerlingen niet wat ze echt denken’

Op woensdag 2 november kwamen in Cultureel Centrum De Gruijtpoort in Doetinchem zo’n 35 docenten bijeen voor een speciale vertoning van de documentaire ‘Help! Een homo in de klas’. Het doel van de avond was om docenten van scholen in de Achterhoek meer handvatten te bieden om in hun klassen homoseksualiteit bespreekbaar te maken. Na de documentaire gingen de docenten in dialoog met elkaar over hoe zij de film konden inzetten in hun eigen lessen. De avond werd georganiseerd door het Humanistisch Verbond afdeling Doetinchem, De Dialoog / Humanistisch Verbond en COC Midden Gelderland.

De bijeenkomst werd vol humor geopend door de wethouder Otwin van Dijk van de gemeente Doetinchem. Als fervent twitteraar worden de tweets van Otwin vaak eindeloos geretweet, ook al gaan ze over ‘domme dingen’ zoals het verkeer in Doetinchem. Echter, toen hij een tweet uitstuurde over ‘Help! een homo in de klas’, bleef het stil. Een goede aanleiding om juist daarom in het Doetinchemse onderwijs aandacht te besteden aan homoseksualiteit.

In de documentaire ‘Help! een homo in de klas’ van regisseuse Doeskja van Hoogdalem (2010) worden een aantal voorlichters van het COC gevolgd in hun ronde langs Amsterdamse scholen, en voor veel leerlingen uit de film roept homoseksualiteit heftige reacties op.
Na de vertoning van de film vindt er een paneldebat plaats, met Jurriaan Bles, voorlichter COC Amsterdam, Femke Rabelink, docent in Doetinchem, Marco Wikkerink, docent Engels en voorlichter COC Midden Gelderland, en John Goring van De Dialoog / Humanistisch Verbond. Zij gingen met de docenten uit het publiek in dialoog over hoe de film ook op Doetinchemse scholen is te gebruiken.

Een aantal docenten uit Doetinchem vond het schokkend om te zien hoe weinig er is veranderd op het gebied van de acceptatie van homoseksualiteit in de afgelopen decennia. Aan de andere kant komt het beeld dat van Amsterdamse leerlingen in de film geschapen wordt, niet overeen met de mentaliteit van leerlingen uit Doetinchem. ‘In Doetinchem is er eigenlijk ook weinig acceptatie, alleen wordt het hier niet zo uitgesproken zoals in Amsterdam,’ zegt Marco Wikkerink, COC-voorlichter in Doetinchem. Een docent uit het publiek beaamt dit: ‘Leerlingen in Doetinchem, en vooral VWO-leerlingen zeggen niet tegen je wat je echt denken, praten misschien juist meer achter je rug om, en dat is lastig’ vertelt een docent uit het publiek.

Femke Rabelink is zelf naar school gegaan in dorp Silvolde, en is er nu docent op een basisschool. Nadat ze wist dat ze op vrouwen viel, bleef ze nog lang in de kast. Een coming-out is soms best lastig in een klein dorp. Femke is van mening dat vroeg beginnen met voorlichting over homoseksualiteit veel voordelen heeft.
Laatst heeft ze aan groep 8 voorlichting gegeven: ‘De leerlingen stelden interessante vragen en waren erg begripvol. Omdat ze nog niet in de puberteit zitten, maken ze minder snel associaties met seks en seksualiteit.’ Een docent uit het publiek beaamt dit: ‘Kinderen in die leeftijd hebben vaak nog weinig vooroordelen en zijn toleranter. Ze associëren dan homoseksualiteit veel meer met liefde en relaties.’
In de zaal ontstaat er een discussie over wat het beste moment is voor verschillende leerlingen om over homoseksualiteit te beginnen. Een docent deelt mee: ‘VMBO-leerlingen zijn soms al op zeer jonge leeftijd bezig met seks, terwijl VWO-leerlingen zich in die periode nog meer richten op school en leren. Voor elke groep moet er dus het juiste moment worden uitgekozen.’ Maar ook is het goed als er binnen de groep leerlingen verschillen zijn, want zo kunnen ze van elkaar leren.

John Goring vertelt namens De Dialoog / Humanistisch Verbond over zijn ervaringen met het bespreekbaar maken van homoseksualiteit met jongeren van andere etnische en religieuze achtergronden. ‘Of je nou met jongeren in Doetinchem praat, of in Amsterdam: het is belangrijk dat je een insteek kiest die voor iedereen herkenbaar is, bijvoorbeeld discriminatie, en niet meteen begint over seksualiteit, want daar zit zeker ook bij jongeren van die leeftijd veel spanning omheen. Ook gaan we in dialogen vaak niet teveel in op geloof, en discussies over wat een bepaalde religie zegt over homoseksualiteit, omdat er op dat gebied teveel verschillende interpretaties zijn en je daarom vaak in een patstelling terecht komt. We stellen juist de humanistische waarden centraal, die zijn voor iedereen veel meer gelijk.’

Uit de zaal komt heel erg naar voren dat het onderwerp homoseksualiteit beter ingebed moet worden in het schoolsysteem: ‘Ook al is de sociale acceptatie van homoseksualiteit in de afgelopen decennia verbeterd, toch geldt er nog een sterke heteronormativiteit in het onderwijs, bijvoorbeeld in boeken en leermethodes’, aldus een docent. De politiek zou daarom een voortrekkersrol moeten nemen in het aanpassen van lesmethodes en het verplicht stellen van voorlichting over homoseksualiteit. ‘De voorlichting is nu vaak nog een onderschoven kindje en wordt op dezelfde dag ingepland als lessen over alcohol en de EHBO-cursus,’ aldus Jurriaan Bles.

Na afloop van de bijeenkomst nemen alle docenten een DVD van de documentaire ‘Help! een homo in de klas’ en de bijbehorende dialooghandleiding mee naar huis. De docenten weten nu meer over de context waarin ze het onderwerp homoseksualiteit het beste in hun lessen naar voren kunnen brengen en zijn gemotiveerd om met het onderwerp aan de slag te gaan.