logoArea

Dialoogbijeenkomst Universiteit voor Humanistiek

Hoe ga je om met andersdenkenden?

De bijeenkomst vond plaats op dinsdag 12 januari 2010 op de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. De bijeenkomst is georganiseerd door een groep masterstudenten van de UvH in het kader van het vak Humanistieke Beroepsvaardigheden. Ter voorbereiding van deze bijeenkomst is er contact geweest tussen leden van de organiserende wekgroep en projectmedewerkers van De Dailoog. De organiserende studenten hebben gebruik gemaakt van het methodiekboek De Dialoog bij de uitvoering van de bijeenkomst.

Het thema van de bijeenkomst was: Hoe ga je om met andersdenkenden?

Van te voren zijn binnen diverse groepen en gemeenschappen uitnodigingen verstuurd. Hierop zijn in eerste instantie diverse aanmeldingen binnengekomen. Daarvan zijn er een aantal vlak van te voren geannuleerd. Gevolg hiervan was dat de uiteindelijke deelnemersgroep bestond uit studenten Humanistiek, leden van het Humanistisch Verbond en voorlichters van het COC. De bijeenkomst wordt geleid door twee studenten uit de werkgroep.

Er wordt van start gegaan door kort te vertellen wat een dialoog is. Vervolgens worden er samen enkele ‘gedragsregels’ opgesteld waaraan iedereen zich gedurende de bijeenkomst zal houden. Deze regels worden op een bord geschreven, zodat ze steeds goed zichtbaar zijn.

Hierna vertellen alle deelnemers kort over hoe zij vinden dat men dient om te gaan met andersdenkenden. Hierop aansluitend komt het onderscheid tussen andersdenkenden en andershandelenden ter sprake. Een deelnemer zegt geen probleem te hebben met andersdenkenden, ook niet wanneer zij zich uitspreken tegen bijvoorbeeld zijn homoseksualiteit. Er heerst dan tenminste duidelijkheid over wat mensen vinden. Problemen ontstaan pas wanneer mensen hun negatieve gedachtes over homoseksualiteit gaan omzetten in discriminatie. Een andere deelneemster zegt het wel kwetsend te vinden als kinderen op scholen tegen haar als voorlichter zeggen dat ze vinden dat homo’s dood moeten. Dat raakt haar diep. Zij reageert hierop, door te zeggen dat dat betekent, dat zij ook dood moet. Dat leidt dan tot een schrikreactie bij de kinderen, waarna ze hun uitspraak gaan heroverwegen.

Na de pauze komt het gesprek meer op dialoog als vorm om met andersdenkenden om te gaan. Een deelnemer verteld over hoe hij ooit een poging heeft gedaan om met iemand een dialoog aan te gaan over opvoeding in een interreligieus gezin. Hij merkte gedurende het gesprek steeds meer dat de ander hem helemaal niet respecteerde in zijn verhaal, maar ging proberen hem te overtuigen van zijn eigen gelijk. Hierdoor is hij wat sceptisch geworden over de dialoog als vorm om met andersdenkenden om te gaan. Andere deelnemers denken dat dit misschien te maken heeft gehad met de setting waarin hij de dialoog is aangegaan. De dialoog is een tamelijk kunstmatige vorm waaraan bepaalde regels verbonden zijn. Wanneer mensen in een dialoog deze regels niet kennen, of niet bereid zijn zich aan deze regels te houden, ondermijnt dit de uitkomst van een dialoog.

Een andere deelnemers is van mening dat dialoog niet altijd nodig is om elkaar te kunnen accepteren en dichter tot elkaar te komen. Soms is het beter om het pijnlijke onderwerp helemaal niet te bespreken. Zo had hij ooit een huisgenoot die erg negatief was over homoseksualiteit. Ondanks zijn eigen homo-zijn is hij haar nooit uit de weg gegaan, maar hebben ze het ook nooit over homoseksualiteit gehad. Inmiddels is zij een van zijn beste vriendinnen, die door met hem om te gaan meer respect heeft gekregen voor homo’s.

Na afloop wordt er door verscheidene deelnemers nog doorgepraat over de dialoog als vorm om om te gaan met andersdenkenden. Hierbij komt de vraag naar boven of dialoog ook vervreemdend kan werken. Doordat mensen elkaar vertellen hoe ze geheel anders tegen een bepaald onderwerp aan kijken, kan er juist ook verharding ontstaan in de eigen standpunt. Op die manier komen mensen juist verder van elkaar te staan. Om dit te voorkomen moet je opzoek gaan naar de common ground die verschillende deelnemers met elkaar hebben. Maar is die common ground er altijd?

Andere vragen kwamen ook ter sprake; zoals: Is dialoog geschikt voor iedereen? Het lijkt een behoorlijk metafysische methode, die misschien niet voor iedereen geschikt is. Heeft iedereen daarmee evenveel baat bij dialoog? De vraag is ook of de kunstmatige situatie van een dialoogsetting misschien te gedwongen is om tot verbroedering te leiden.